Pert araç nedir? Ağır hasarlı araçta kasko süreci

Pert araç, kaza ya da başka bir hasar sonrası onarımı mümkün görülmeyen veya onarım masrafı aracın değerine çok yaklaşan araçlar için kullanılan halk arasındaki ifadedir. Mevzuatta bunun iki karşılığı vardır: tam hasar ve ağır hasar. SEDDK'nın 1 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren genelgesine göre onarım masrafı aracın rayiç değerinin yüzde 60'ını aşarsa araç ağır hasarlı sayılır.

Tam hasar ile ağır hasar arasındaki fark nedir?

Ağır hasarda bir istisna da vardır. Onarım masrafı yüzde 60'ın altında kalsa bile genelgenin ekindeki kritik parçalardan en az biri zarar gördüyse, eksper aracın ağır hasarlı olup olmadığına ayrıca karar verebilir. Listede şu parçalar bulunur:

• Sağ ve sol ön ve arka şasi kolları
• Tabanla birlikte marşpiyeller ve orta direkler
• Tavan sacı, tavan sacının ön ve arka traversleri ile ön göğüs sacı
• Elektrikli araçlarda batarya ve ana enerji hattı
• Hava yastıkları ve sürücü ile yolcu emniyet sistemleri
• Ana elektrik tesisatı ve elektronik sistem parçaları
• Kamyon ve çekicilerde sürücü kabini

Özel amaçlı taşıtlarda ve eksperin Türkiye'de sınırlı sayıda bulunduğunu ya da klasik veya antika olduğunu tespit ettiği araçlarda bu oranlara bakılmadan karar verilebilir. Tam ya da ağır nitelikte hasarı olmayan bir araç için ise sigorta şirketi aracın hasarlı haliyle bırakılması işlemi yapamaz; yani bir aracı yalnızca anlaşarak pert saymak mümkün değildir.

Pert kararından sonra kasko süreci nasıl işler?

1. Hasarı bildirin

   Hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren 5 iş günü içinde sigorta şirketinize bildirin. Aracı eksper görmeden onarıma ya da hurdaya göndermeyin.

2. Eksper raporu hazırlanır

   Eksper ön raporda ve kesin raporda hasar tutarını, piyasa rayiç değerini ve tam ya da ağır hasar kararını yazar. Eksper bu bilgileri raporu düzenledikten sonra 5 iş günü içinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM) iletir.

3. Karar kesinleşir

   Kesinleşmiş rapordaki tam ya da ağır hasar kararı, sigorta şirketinin ya da sizin isteğinizle sonradan değiştirilemez. Rapora itiraz ederseniz eksperin vereceği nihai karar esas alınır.

4. Belgeyi alın

   Ağır hasarda aracı noterde trafikten çektirip “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesini şirkete verirsiniz. Bunun için araca ait vergi, trafik cezası ve otoyol geçiş borcu bulunmaması gerekir. Tam hasarda ise araç hurdaya ayrılır ve hurda tescil belgesi istenir.

5. Ödeme yapılır

   Belgeler ve eksper raporu tamamlandıktan sonra şirket en geç 10 iş günü içinde incelemeyi bitirip ödemeyi yapmak zorundadır. İnceleme ihbardan itibaren 3 ay içinde bitmezse, belirlenecek hasar tutarının en az yüzde ellisi avans olarak ödenir.

Tam hasarlı araçlarda sigorta şirketi, aracı lisanslı bir geçici depolama alanına ya da işleme tesisine gecikmeden çektirmekle yükümlüdür.

Pert araçta ne kadar tazminat ödenir?

Kaskoda aracın hasar tarihindeki rayiç değeri esas alınır; değerin nasıl belirlendiğini kasko değer listesi yazımızda anlattık. Poliçenizde muafiyet varsa bu tutardan düşülür. Tam hasarla birlikte sigorta teminatı sona erer ve şirket primin tamamına hak kazanır. Primi taksitle ödüyorsanız, poliçede aksi yazmıyorsa kalan taksitler muaccel olur; uygulamada bu tutar çoğunlukla tazminattan düşülür.

Aracı krediyle aldıysanız ve poliçede banka rehin alacaklısı olarak yazılıysa ödeme sürecine banka da dahil olur. Araç kaydındaki haciz, rehin gibi işleme engel kayıtlar nedeniyle trafikten çekme ya da hurda belgesi alınamazsa, tazminat mahkemenin belirlediği yere yatırılarak da ödenebilir.

Sovtaj nedir? Pert aracı geri alabilir misiniz?

Sovtaj, hasarlı aracın hurda ya da parça olarak kalan değeridir. Siz onay verirseniz araç hasarlı haliyle sizde kalır ve size, aracın rayiç değeri ile sovtaj bedeli arasındaki fark ödenir. Genel şartlara göre şirketin size bildirdiği sovtaj bedeli, bildirimden itibaren 1 ay süreyle garanti edilmiş sayılır. Bu yolu seçtiğinizde de ağır hasarda trafikten çekme, tam hasarda hurda belgesi şartı aranır.

Ağır hasarlı araç yeniden trafiğe çıkabilir mi?

Evet. Ağır hasarlı araç onarıldıktan sonra, trafikten çekildiği tarihten sonra yapılmış geçerli bir muayene ve trafik sigortası ile noterde yeniden trafiğe çıkarılabilir; araca önceki plakası verilir. Tam hasar kararıyla hurdaya ayrılan araçlar ise yeniden tescil edilemez, yalnızca kullanılabilir parçaları başka araçlarda kullanılabilir.

Tam ve ağır hasar kararları SBM'de ayrı listelerde tutulur. Kendi aracınızın kasko ve eksper kayıtlarını e-Devlet'teki SBM hizmetlerinden görebilirsiniz. İkinci el araç alırken de satıcıdan bu kayıtları göstermesini isteyin.

Karşı taraf kusurluysa ne olur?

Kusurlu tarafın trafik sigortasına da başvurabilirsiniz. 1 Temmuz 2026'dan itibaren trafik sigortası genel şartlarında da ağır hasarın eksper raporuyla belirlenmesi ve “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sunulmadan tazminat ödenmemesi kuralı yer alıyor.

Trafik sigortası araç başına maddi zararı 2026 için 400.000 TL'ye kadar öder. Aracınızın değeri bunun üzerindeyse fark için karşı aracın İMM teminatına ya da kendi kaskonuza başvurmanız gerekebilir. Pert sayılan araçlar için trafik sigortasından değer kaybı istenemez.

Pert sürecinde belgelerin sırası ve süreler önemlidir; Sezi Sigorta olarak kasko müşterilerimizle bu adımları birlikte planlarız.

Sık sorulan sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminatlar, limitler ve fiyatlar sigorta şirketine ve poliçe şartlarına göre değişebilir.