Sigortada muafiyet nedir? Örneklerle anlatım

Muafiyet, bir hasarda poliçede belirlenen tutar ya da orana kadar olan kısmın sigorta şirketince ödenmemesi, yani sizin üzerinizde kalmasıdır. Muafiyet yükseldikçe prim genellikle düşer, hasar anında elinize geçen tazminat ise azalır. En bilinen örnek, DASK poliçelerinde her hasarda uygulanan, sigorta bedelinin %2'si oranındaki muafiyettir.

Sigortada muafiyet nasıl işler?

Muafiyet poliçede iki şekilde belirlenebilir: sabit bir tutar olarak, örneğin her hasarda 5.000 TL, ya da hasarın veya sigorta bedelinin belirli bir oranı olarak. Kasko genel şartları, şirketin bu şekilde muafiyet kararlaştırabileceğini ve muafiyetin poliçeye en az 14 punto büyüklüğünde harflerle yazılması gerektiğini düzenler. Yani muafiyet poliçenin ince yazılarında saklanamaz; teklifi incelerken bu bölümü mutlaka okuyun.

Muafiyetin amacı, küçük ve sık hasarların maliyetini sigortalıyla paylaşmaktır. Şirket küçük hasarlar için dosya açmak zorunda kalmadığından primi düşürebilir; siz de karşılığında küçük hasarları kendi bütçenizden karşılamayı kabul edersiniz.

Tenzili muafiyet ile entegre muafiyet arasındaki fark nedir?

Tenzili muafiyette muafiyet tutarı her hasardan düşülür ve şirket kalan kısmı öder. Entegre ya da eşik muafiyette ise hasar belirlenen tutarın altında kalırsa tamamını siz karşılarsınız; tutarı aşarsa şirket hasarın tamamını öder. Aşağıdaki örnekte muafiyet 1.000 TL kabul edilmiştir:

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'ndaki muafiyet tenzili muafiyettir. Poliçenizde hangi türün uygulandığı açıkça yazmıyorsa teklif aşamasında sorun.

DASK'ta %2 muafiyet nasıl hesaplanır?

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'na göre her hasarda sigorta bedelinin %2'si oranında tenzili muafiyet uygulanır ve DASK hasarın bu tutarı aşan kısmını öder. Sık yapılan hata, %2'yi hasar tutarı üzerinden hesaplamaktır: muafiyet, poliçenizdeki sigorta bedeline göre bulunur. 2024'ten bu yana DASK'ta metrekare bedeli ve azami teminat her ay güncellendiği için sigorta bedeli, dolayısıyla muafiyet tutarı da zamanla değişir.

1. Sigorta bedelini bulun

   Poliçenizde yazan sigorta bedelinin 1.500.000 TL olduğunu varsayalım.

2. Muafiyeti hesaplayın

   1.500.000 TL'nin %2'si 30.000 TL eder; bu tutar her hasarda sizin üzerinizde kalır.

3. Hasardan düşün

   Eksper hasarı 200.000 TL olarak belirlediyse bu tutardan 30.000 TL düşülür ve DASK 170.000 TL öder.

4. Küçük hasarı karşılaştırın

   Hasar 25.000 TL'de kalsaydı muafiyetin altında kalacağı için DASK ödeme yapmazdı.

Kaskoda hangi muafiyetlerle karşılaşabilirsiniz?

Kaskoda muafiyetler şirkete ve pakete göre değişir. Teklif incelerken sık rastlanan şu türlere bakın:

• İsteğe bağlı muafiyet: Her hasarda belirli bir tutarı ya da oranı üstlenmeyi kabul ederek daha düşük prim ödediğiniz seçenek
• Servis muafiyeti: Bazı poliçelerde aracın anlaşmalı olmayan bir serviste onarılması halinde uygulanan kesinti
• Sürücü muafiyeti: Bazı poliçelerde belirli bir yaşın altındaki ya da ehliyeti yeni olan sürücülerin kullanımında uygulanan kesinti
• Ek teminat muafiyetleri: Deprem ve sel gibi ek teminatlar için ayrıca belirlenen muafiyetler

Cam ek teminatı olan poliçelerde cam değişimi genellikle muafiyetsiz yapılır. Hangi muafiyetin uygulandığını poliçenizin teminat bölümünde görürsünüz; kasko tekliflerini karşılaştırırken yalnızca primi değil, bu satırları da yan yana koyun.

Muafiyet tutarını pratikte nasıl ödersiniz? Kaskoda araç anlaşmalı serviste onarıldığında şirket genellikle onarım bedelinin muafiyeti aşan kısmını servise öder, muafiyet kadar olan kısmı ise siz ödersiniz. Tazminat size nakit ödeniyorsa muafiyet doğrudan bu tutardan düşülür.

Diğer sigortalarda muafiyete nerede rastlarsınız?

• Cep telefonu sigortası: Bazı ürünlerde ekran onarımı muafiyetsizdir; tam hasar ve hırsızlıkta ise genellikle cihaz bedeli üzerinden muafiyet uygulanır.
• Sağlık sigortaları: Bazı planlarda yıllık tenzili muafiyet ya da tedavi başına katılım payı bulunur; bu planların primi genellikle daha düşüktür.
• Konut sigortası: Hırsızlık, su baskını ya da deprem gibi teminatlarda poliçeye göre ayrı muafiyetler tanımlanabilir.

Muafiyet ile katılım payı aynı şey mi?

Hayır. Muafiyet, hasarın baştaki belirli bir kısmını sizin üstlenmenizdir. Katılım payı ise hasarın, varsa muafiyetten sonra kalan kısmının belirli bir yüzdesini sizin ödemenizdir. Katılım payına özellikle sağlık sigortalarında ve konut sigortasının deprem ek teminatında rastlanır. Sağlık sigortanızdaki katılım payını, SGK'nın muayene için aldığı katılım payıyla karıştırmayın; ikisi farklı kavramlardır.

Muafiyetli poliçe size uygun mu?

• Küçük hasarları kendi bütçenizden karşılayabiliyorsanız muafiyet, primi düşürerek tasarruf sağlayabilir.
• Aracınızı sık kullanıyor ve küçük hasar riskiniz yüksekse muafiyet, yıl içinde cebinizden çıkan toplam tutarı artırabilir.
• Muafiyetin altında kalan hasarlar için şirket ödeme yapmaz; bu hasarları kendiniz yaptırırsınız.
• Muafiyetli ve muafiyetsiz teklifleri aynı teminatlarla karşılaştırın; yalnızca prime bakmak yanıltıcı olur.

Sezi Sigorta'dan kasko teklifi alırken muafiyetli ve muafiyetsiz seçenekleri birlikte değerlendirip farkı somut tutarlarla görebilirsiniz. Diğer kavramlar için sigorta terimleri sözlüğümüze bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminatlar, limitler ve fiyatlar sigorta şirketine ve poliçe şartlarına göre değişebilir.