Kaza tespit tutanağı nasıl doldurulur? Kâğıt ve mobil tutanak

Kaza tespit tutanağı, yalnızca maddi hasarın olduğu ve bütün sürücülerin anlaştığı kazalarda sürücülerin polis çağırmadan birlikte doldurup imzaladığı formdur. Resmi adı Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'dır. Kâğıt formu doldurabilir ya da SBM'nin Sigortam360 uygulamasıyla mobil tutanak düzenleyebilirsiniz; her iki durumda da tutanak, sigorta şirketlerinin kusur ve hasar değerlendirmesinin temelidir.

Kaza tespit tutanağını hangi durumlarda kendiniz tutabilirsiniz?

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 152. maddesine göre yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalarda, kazaya karışan sürücülerin tümü anlaşırsa tutanağı birlikte düzenleyip imzalayarak olay yerinden ayrılabilir. Aşağıdaki durumlarda ise tutanağı trafik polisi ya da jandarma düzenler:

• Kazaya yalnızca bir araç karıştıysa (tek taraflı kaza)
• Sürücülerden birinin ehliyeti yoksa ya da ehliyeti kullandığı araç için yeterli değilse
• Araçlardan birinin Türkiye'de geçerli trafik sigortası yoksa
• Sürücülerden birinde alkol, uyuşturucu ya da uyarıcı madde şüphesi varsa
• Araçlardan biri kamu kurumuna aitse (Sağlık Bakanlığı ambulans ve acil sağlık araçları hariç)
• Kamu malına ya da üçüncü kişilere ait eşyaya zarar verildiyse

Yaralanma ya da ölüm varsa anlaşmalı tutanak tutulamaz; hemen 112'yi arayın. Kazanın nasıl olduğunda anlaşamıyorsanız da tutanak tutmadan polis veya jandarma çağırın.

Tutanaktan önce olay yerinde ne yapmalısınız?

Önce güvenliği sağlayın, ardından araçlar yerinden oynamadan olay yerini fotoğraflayın. Yönetmelik, anlaşma sağlanırsa fotoğraflar çekildikten sonra araçların taşıt yolu dışına çıkarılmasını ve tutanağın orada düzenlenmesini ister. Trafik sigortası Genel Şartları da maddi hasarlı kazalarda aracı tutanak için güvenli bir yere çekmeyi sigortalının yükümlülükleri arasında sayar. Kazadan sonraki ilk adımları kaza anında ne yapmalısınız yazımızda sıraladık.

• Araçların kaza anındaki konumu, birbirine göre duruşu ve yol çizgileri
• Her iki aracın hasarlı bölgeleri ve plakaları
• Varsa fren izleri, trafik işaretleri ve ışıklar
• Karşı sürücünün ehliyeti, ruhsatı ve poliçesi (kanun gereği istendiğinde gösterilmesi gerekir)

Kaza tespit tutanağı adım adım nasıl doldurulur?

1. Kaza bilgileri

   Kazanın tarihini, saatini ve yerini il, ilçe, mahalle ve yol adıyla açıkça yazın. Görgü tanığı varsa adını ve telefonunu ekleyin.

2. Sürücü ve araç bilgileri

   Her sürücü kendi bölümüne kimlik ve ehliyet bilgilerini, aracın plakasını, marka ve modelini yazar. Bilgileri ezbere değil, ehliyet ve ruhsata bakarak doldurun.

3. Sigorta bilgileri

   Trafik sigortasını yapan şirketin adını ve poliçe numarasını poliçeden aktarın.

4. Kaza durumu

   Formdaki hazır seçeneklerden kazanın oluşuna uyanları her sürücü kendi aracı için işaretler. İşaretlenmeyen bir durumu sonradan ileri sürmek zorlaşır.

5. Kroki

   Yolu, şeritleri, araçların kaza anındaki konumunu ve gidiş yönlerini oklarla çizin, çarpışma noktasını belirtin.

6. Hasar ve beyan

   Araçlardaki hasarlı bölgeleri işaretleyin. Beyan bölümünde kazayı kısa ve yorum katmadan anlatın.

7. İmza ve nüsha

   Bütün sürücüler formu imzalar. Her taraf bir nüsha alır; tutanak fotokopiyle de çoğaltılabilir. İkiden fazla araç karıştıysa birden fazla form kullanılabilir.

Mobil kaza tutanağı nasıl tutulur?

Kâğıt form yerine SBM'nin Sigortam360 uygulamasındaki Mobil Kaza Tutanağı bölümünü kullanabilirsiniz. Tutanağı başlatan sürücü plaka ve kaza bilgilerini girip fotoğrafları yükler; isterse video da ekler. Bilgiler tamamlanınca bir karekod oluşur ve diğer sürücü bu karekodla tutanağa katılır. Kaza krokisi telefondan birlikte çizilir, tüm sürücüler onay verdiğinde tutanak hazır olur ve doğrudan SBM'ye iletilir.

Aralık 2025'te e-Devlet mobil uygulamasına da maddi hasarlı kazalar için benzer bir tutanak hizmeti eklendiği duyuruldu. Bu hizmette de iki sürücünün aynı anda giriş yapması ve tutanağı birlikte onaylaması gerekiyor.

Tutanaktan sonra ne yapmalısınız?

• Kazayı en geç on gün içinde kendi trafik sigortacınıza bildirin. Kaskonuz varsa poliçenizdeki bildirim süresine de uyun.
• Kusursuz olduğunuzu düşünüyorsanız karşı aracın trafik sigortacısına başvurun. 1 Eylül 2026'dan itibaren bu başvuru Alo 193 hattı üzerinden de yapılabiliyor; hat başvurunuzu karşı aracın sigortacısına iletiyor.
• Kusur dağılımını sigorta şirketleri; tutanak, fotoğraflar ve SBM'nin yayımladığı kaza krokilerine göre yüzde 0, 50 veya 100 olarak belirler.
• Kâğıt tutanağı, başvurduğunuz sigorta şirketi ya da eksper en geç takip eden iş günü sonuna kadar SBM'ye iletir. Tutanağın sisteme girildiğini e-Devlet'teki Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama hizmetinden görebilirsiniz. Sorgu yollarını trafik sigortası sorgulama yazımızda anlattık.
• Kusur değerlendirmesine katılmıyorsanız SBM'nin tutanak sorgulama ve itiraz kanalını kullanabilir, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz.

Olay yerinden tutanaksız ayrılırsanız ne olur?

Anlaşma sağlanmadan ve zabıtanın izni alınmadan, zorunlu bir neden olmaksızın olay yerinden ayrılmak KTK'nın 81. maddesine göre idari para cezası gerektirir. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda bu davranışa hapis cezası ve ehliyetin iki yıl geri alınması da eklenir. Trafik sigortası Genel Şartlarına göre can güvenliği ya da yaralıyı sağlık kuruluşuna götürme gibi zorunlu haller dışında olay yerini terk etmek veya tutanak ve alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesine aykırı davranmak, sigortacının ödediği tazminatı size rücu etmesine yol açabilir. Rücu konusunu alkollü veya ehliyetsiz kaza yazımızda ayrıntılı anlattık.

Poliçenizi Sezi Sigorta'dan yaptırdıysanız 0543 530 00 31 numarasından bize ulaşın; tutanak ve hasar bildiriminde hangi belgelerin gerektiğini anlatır, size yol gösteririz. Yeni bir poliçe için trafik sigortası sayfamızdan teklif isteyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminatlar, limitler ve fiyatlar sigorta şirketine ve poliçe şartlarına göre değişebilir.